
Burundan rahat nefes alamamak, günlük yaşamdan uyku kalitesine kadar pek çok alanı etkileyebilir. Özellikle uzun süredir devam eden veya sürekli aynı tarafta hissedilen burun tıkanıklığının nedenlerinden biri burun eğriliği, yani tıbbi adıyla septum deviasyonu olabilir.
Septum deviasyonunda burun boşluğunu ikiye ayıran kemik ve kıkırdak yapı orta hattan sapar. Eğrilik belirgin olduğunda burun içerisindeki hava geçiş alanı daralabilir ve kişi yeterince rahat nefes alamadığını hissedebilir.
Her burun eğriliği aynı derecede şikâyete neden olmaz. Burada önemli olan yalnızca septumun eğri olması değil, bu eğriliğin kişinin nefes almasını ve yaşam kalitesini ne ölçüde etkilediğidir.
Burun içerisinde sağ ve sol burun boşluğunu birbirinden ayıran yapıya nazal septum adı verilir. Septumun kemik ve kıkırdak bölümlerinin orta hattan sağa veya sola doğru belirgin şekilde eğilmesi ise septum deviasyonu olarak tanımlanır.
Birçok kişide septum tamamen düz olmayabilir. Hafif eğrilikler herhangi bir belirti oluşturmazken, bazı kişilerde eğrilik hava yolunu daraltarak belirgin burun tıkanıklığına neden olabilir.
Septum eğriliği doğuştan bulunabileceği gibi zaman içerisinde de ortaya çıkabilir.
Bazı kişiler daha önce ciddi bir burun travması yaşadığını hatırlamasa bile küçük yaşlarda meydana gelen darbeler zaman içerisinde septum yapısını etkileyebilir.
Burun içerisindeki septum belirgin şekilde eğri olduğunda hava geçişinin gerçekleştiği alan daralabilir. Bu durum kişinin özellikle bir burun deliğinden yeterince rahat nefes alamamasına neden olabilir.
Eğriliğin şekline ve bulunduğu bölgeye göre sorun tek taraflı veya çift taraflı hissedilebilir. Burun eğriliğine ek olarak burun etlerinde büyüme, alerjik rinit veya burun içi dokularda şişlik bulunması durumunda nefes alma problemi daha belirgin hale gelebilir.
Septum deviasyonunda sık karşılaşılan belirtilerden biri sürekli aynı tarafta hissedilen burun tıkanıklığıdır. Özellikle bir burun deliğinden rahat nefes alınırken diğer taraftan hava geçişinin belirgin şekilde az olması, burun içerisindeki anatomik yapıların değerlendirilmesini gerektirebilir.
Ancak burun tıkanıklığının tek nedeni septum eğriliği değildir. Konka büyümesi, alerji, polipler veya farklı burun ve sinüs problemleri de benzer şikâyetlere neden olabilir.
Burundan yeterince rahat nefes alamayan kişiler zamanla ağızdan nefes almaya başlayabilir. Bu durum özellikle uyku sırasında daha belirgin hale gelebilir. Gece boyunca ağızdan nefes almak sabahları ağız ve boğaz kuruluğu gibi şikâyetlere eşlik edebilir.
Burun tıkanıklığı gece solunumunu da etkileyebilir. Septum eğriliğine bağlı olarak burundan geçen hava miktarının azalması bazı kişilerde horlamaya veya gürültülü solunuma katkıda bulunabilir.
Ancak horlamanın tek nedeni burun eğriliği değildir. Özellikle uykuda nefes durması, boğulur gibi uyanma veya gündüz aşırı uyku hali gibi belirtiler bulunuyorsa uyku apnesi açısından ayrıca değerlendirme gerekebilir.
Günlük yaşamda çok belirgin olmayan burun tıkanıklığı spor veya egzersiz sırasında daha fazla hissedilebilir. Vücudun hava ihtiyacı arttığında burundan yeterli hava alamayan kişi ağızdan nefes alma ihtiyacı hissedebilir.
Septum deviasyonunun belirtileri kişiden kişiye değişebilir.
Bu belirtilerin farklı KBB hastalıklarında da ortaya çıkabileceği unutulmamalıdır.
Hayır. Burun septumunun eğri olması tek başına tedavi veya ameliyat gerektirmez. Tedavi planlanırken eğriliğin derecesinden çok kişinin yaşadığı şikâyetler dikkate alınır.
Burun eğriliği nefes almayı etkilemiyor ve günlük yaşamda belirgin bir sorun oluşturmuyorsa herhangi bir girişime ihtiyaç duyulmayabilir. Buna karşılık uzun süredir devam eden burun tıkanıklığı, uyku problemleri veya belirgin nefes alma güçlüğü varsa KBB değerlendirmesi önemlidir.
Septum deviasyonunun değerlendirilmesinde ilk adım ayrıntılı bir kulak burun boğaz muayenesidir. Muayene sırasında hastanın:
gibi bilgileri değerlendirilir. Burun içerisindeki septum ve diğer yapılar ayrıntılı olarak incelenir. Gerekli görülen hastalarda nazal endoskopi ile burun içerisinin daha detaylı değerlendirilmesi mümkün olabilir.
Septumdaki kemik ve kıkırdak eğrilik ilaç kullanılarak anatomik olarak düzeltilemez. Ancak burun eğriliğine alerjik rinit veya burun içindeki dokularda şişlik eşlik ediyorsa uygun medikal tedaviler bazı şikâyetlerin azalmasına yardımcı olabilir.
Bu nedenle burun tıkanıklığı yaşayan her hastanın doğrudan ameliyat olması gerektiği düşünülmemelidir. Öncelikle tıkanıklığın ne kadarının septum eğriliğinden, ne kadarının diğer burun problemlerinden kaynaklandığı belirlenmelidir.
Septoplasti, nefes almayı etkileyen burun septumu eğriliğinin cerrahi olarak düzeltilmesini amaçlayan operasyondur.
Operasyon sırasında hava yolunu daraltan kemik veya kıkırdak bölümler yeniden şekillendirilebilir ve septumun daha uygun bir konuma getirilmesi amaçlanabilir.
Septoplasti temel olarak fonksiyonel bir ameliyattır ve amaç burundan hava geçişini rahatlatmaktır. Burun dış görünümünde de düzeltilmesi gereken bir problem bulunması durumunda cerrahi planlama farklı olabilir.
Ameliyat kararı yalnızca burun içerisindeki eğriliğin görüntüsüne göre verilmez. Özellikle:
gibi durumlarda cerrahi tedavi seçeneği değerlendirilebilir. Her hastanın burun yapısı ve şikâyetleri farklı olduğu için tedavi planının kişiye özel oluşturulması önemlidir.
Ankara’da burun tıkanıklığı ve nefes alma güçlüğü nedeniyle KBB doktoruna başvuran hastalarda yalnızca septum deviasyonu değil, burun hava yolunu etkileyebilecek diğer problemler de değerlendirilmelidir.
Çünkü sürekli burun tıkanıklığının nedeni:
olabilir. Bu nedenle tedavinin ilk aşaması burun tıkanıklığının gerçek nedeninin belirlenmesidir.
Aşağıdaki şikâyetlerden biri veya birkaçı uzun süredir devam ediyorsa KBB değerlendirmesi düşünülebilir:
Doğru tanı, uygun tedavinin belirlenmesindeki en önemli adımdır.
Evet. Septum eğriliği burun içerisindeki hava yolunu daraltacak düzeydeyse kişi bir veya iki burun deliğinden nefes almakta güçlük yaşayabilir.
Sürekli aynı tarafta hissedilen burun tıkanıklığı önemli belirtilerden biri olabilir. Ancak kesin değerlendirme KBB muayenesi ve gerekli durumlarda nazal endoskopi ile yapılmalıdır.
Burun tıkanıklığı bazı kişilerde horlamaya katkıda bulunabilir. Ancak horlamanın birçok farklı nedeni olabileceğinden yalnızca septum eğriliğine bağlanması doğru değildir.
Septumdaki kemik ve kıkırdak eğrilik ilaçla düzelmez. Ancak eşlik eden alerji veya burun içi şişlik varsa medikal tedaviler tıkanıklığın azalmasına yardımcı olabilir.
Hayır. Şikâyete neden olmayan burun eğriliklerinde cerrahi tedaviye ihtiyaç olmayabilir. Karar hastanın nefes alma problemi ve yaşam kalitesi değerlendirilerek verilmelidir.
Septoplasti, nefes almayı etkileyen eğri burun septumunun cerrahi olarak düzeltilmesini amaçlayan operasyondur.
Olabilir. Ancak konka büyümesi, alerjik rinit veya farklı burun içi problemleri de benzer şikâyetlere yol açabileceğinden KBB muayenesi gerekir.
Kemik ve kıkırdak yapıdaki anatomik septum eğriliğinin kendiliğinden düzelmesi beklenmez. Tedavi ihtiyacı ise eğriliğin oluşturduğu şikâyetlere göre belirlenir.
Tıbbi Bilgilendirme: Bu içerik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi önerisi yerine geçmez. Burun tıkanıklığı ve nefes alma güçlüğünün nedeni kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Kişiye özel değerlendirme için Kulak Burun Boğaz Hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.